Hoe begin je met het ontwerpen van je eigen tiny house?

Toen Hanke en ik besloten hadden dat we dichter bij de natuur wilden gaan wonen, we al die ruimte die we in ons huurhuis hebben helemaal niet nodig hebben, en dat we dit allemaal op een zo duurzaam mogelijke manier willen, was de vraag: hoe ziet dat eruit? We hebben allebei een achtergrond in Industrieel ontwerpen. Die skills hebben we weer opgerakeld en gebruikt om tot een ontwerp te komen voor ons ideale kleine huisje. In dit blogstukje de eerste stappen die we hebben gezet.

Hoe zijn we begonnen?

Het eerste wat we ons hebben afgevraagd: Wat vinden we belangrijk aan ons huis? Hoe wil je dat thuis is en voelt? Bijvoorbeeld als je na een lange dag werken of – na een lange wandeling – helemaal verregend thuis komt?

Door hierover na te denken kan je bedenken wat voor functies jouw huisje moet hebben. In een normaal huis zou je bijvoorbeeld voor een ruime keuken met kookeiland, oven, stoomoven en een grote koelvriescombi kiezen als je van koken houdt. Maar in een klein huisje zijn de keuzes wat fundamenteler. Wil je thuis kunnen werken? Heb je een hobby waar je ruimte voor nodig hebt? Hoeveel visite wil je thuis kunnen ontvangen of mensen kunnen laten logeren? Hoe vaak douche je, of wil je toch echt in bad kunnen? en vind je het erg als je een keer geen elektriciteit hebt om de lichten aan te doen of je telefoon op te laden?

Veel van deze vragen zijn vragen die je met ja of nee kunt beantwoorden. En als je ze met ja beantwoord is de vervolgvraag: wat is de minimale variant? Wil je toch echt het hele jaar door met minimaal 4 mensen binnen aan een eettafel kunnen zitten om samen te eten, of vind je het prima als dat alleen in de zomer buiten aan een picknick tafel is.

Ons lijstje van eisen en wensen, zo functioneel mogelijk opgeschreven

Een manier om hier over na te denken is door eens een gemiddelde week door te lopen: Wat heb je nodig als je ’s ochtends opstaat? Waar en hoe doe je de was? Wat doe je met je verjaardag, of tijdens een andere feestdag in de winter of juist in de zomer?

Zo kom je tot een lijst van eisen en wensen waarmee je kan bepalen wat je belangrijk vindt in je huis. Maar belangrijker: je wordt ook bewuster wat je misschien helemaal niet nodig hebt in je huis.

Wat is voor ons het belangrijkste?

Voor ons zijn er een aantal dingen belangrijk om in ons huisje te hebben. Hieronder twee daarvan:

Als we allebei thuis zijn en de één wil nog wat werken of bellen, is het fijn dat de ander daardoor niet beperkt wordt in het doen of laten. Maar ook als de één nog wat wil hobbyën of yogaën, dat de ander dan nog ongestoord een boekje kan lezen of een filmpje kan kijken. Kortom, het komt erop neer dat we graag twee ruimtes in het huisje willen die van elkaar zijn af te scheiden. En waarvan één ruimte flexibel gebruikt kan worden voor werk, een hobby of yoga.

Iets anders wat we belangrijk vinden heeft met duurzaamheid te maken. Als het kan willen we graag off-grid kunnen, maar wel op zo’n manier dat we het altijd warm kunnen hebben en in ieder geval nog warm kunnen douchen. Vooral als je op een koude of natte dag thuis komt, dan willen we dat het thuis ook behaaglijk is. Dat er dan misschien niet genoeg elektriciteit is voor het licht, voor de inductiekookplaat of het opladen van de laptop, is dan minder belangrijk: voor die ene keer dat dit gebeurt steken we wel een paar kaarsjes aan, bestellen we een pizza en spelen we een spelletje in plaats van het kijken van een filmpje.

We hebben al eens uitgerekend, dat dit best mogelijk moet zijn, maar het betekent ook wat voor de keuzes die je maakt qua apparatuur in je huis. Op ons blogje Grenzeloosklein hebben we al eens geschreven over de mogelijkheden van een off-grid tiny house.

1.Vraag je jezelf af hoe jouw huisje in je leven past? Wat wil je dat je thuis kunt doen, hoeveel ben je thuis en met wie ben je dan thuis? Maak daarvan een lijstje van eisen en wensen

Ervaringen horen en opdoen

Naast dat je heel veel kan bedenken achter de teken(keuken)tafel, helpt het toch altijd om van anderen te horen wat hun ervaringen zijn. En natuurlijk het liefst zelf gewoon ervaren. Zo hebben wij een weekend je het waterlandhuisje doorgebracht. Een klein huisje van 10m2. Natuurlijk als je een weekend weg bent ga je er snel op uit om de omgeving te verkennen. Wij hebben er toen bewust voor gekozen om zoveel mogelijk in het huisje door te brengen om de ruimte en de voorzieningen te ervaren. Dat bood meteen tijd om aan ons ontwerp te werken.

Maurits op de loft van het waterland huisje

2. Doe ervaringen op en leer van anderen

Twee van de take-aways van dat weekend waren: dat 10m2 eigenlijk nog best ruim aanvoelde met z’n tweeën, en dat de keuken goed wil kunnen ventileren. Als je kookt komt er veel vocht in de lucht, maar als het buiten koud is wil je niet wagenwijd je raam open hoeven te zetten om het vocht uit je huisje te laten gaan.

Maar we zijn ook bij huidige bewoners van tiny houses langs geweest om inspiratie op te doen en hun ervaringen te horen. Een van de inzichten daaruit is dat je bij veel tiny houses binnen komt via de ‘woonkamer’. Dat zorgt ervoor dat je met vieze schoenen of natte kleding meteen je leefruimte instapt. En als het buiten ook nog koud is, is dat niet fijn voor je huisgenoot die daar lekker op de bank zit. Hoewel een halletje als overbodige ruimte voelt, is het toch goed om na te denken hoe je de overgang bij je voordeur tussen binnen en buiten wat vloeiender kan maken zodat je die ongemakken voorkomt.

Ontwerp bepalende keuzes

Voordat je je lijst met eisen en wensen gaat omzetten in eerste ideeën, is het goed om nog even stil te staan bij een paar ontwerp bepalende keuzes.

Wel of geen wielen?

De belangrijkste is misschien nog wel of je wel of geen wielen onder je huis wilt. Op sommige plekken voor Tiny houses is het noodzakelijk. Bijvoorbeeld omdat je daarmee ook gemakkelijk je huisje kan verplaatsen als ze op die plek huizen willen gaan bouwen. Maar als je de keuze hebt dan is het goed om hierover na te denken.

Als je met je huisje zo weg wil kunnen rijden naar een andere plek, dan ben je gebonden aan maximale afmetingen. Anders mag je huisje niet over de weg. Ook betekent dat je het gewicht van je huisje zoveel mogelijk moet beperken omdat je er anders niet mee op de weg mag. Maar ook dat de gewichtsverdeling van je ontwerp in balans is. Anders kan je huisje gaan steigeren of bij de kleinste hobbel al het wegdek aanraken.

Ga je niet voor wielen, dan ben je vrijer in afmetingen en gewicht. Je zal dan wel moeten zorgen dat je huisje op een dieplader getakeld kan worden voor vervoer. Maar ook hier ben je nog steeds beperkt in de hoogte: anders kan je niet onder bruggen door.

Wat voor apparaten en meubels wil je?

De apparaten en meubels die je in huis wil gebruiken kunnen bepalend zijn voor je ontwerp. Bijvoorbeeld door de ruimte die ze innemen of de plek waar ze moeten staan. Het is daarom goed om dat te bedenken wat je wil hebben. Denk bijvoorbeeld aan een bad of douche. Ook als het gaat om elektrische apparaten of installaties: heb je een grote koelkast nodig, of kan je met een tafelmodelletje uit? En maak je warm water met een geiser, boilertje, een pelletkachel of een zonneboiler?

Wij hebben daarvoor een lijstje gemaakt met wat we wel willen, wat we eventueel zouden willen en wat echt niet nodig is. Dan kan je daar ook in je ontwerp rekening mee houden. Bijvoorbeeld hoe groot je technische ruimte moet zijn.

Welke apparaten willen wij wel, misschien of niet in ons tiny house gebruiken

Hoe duurzaam wil je?

Een klein huis zorgt al voor een hele kleine footprint. Het boekje De Verborgen Impact van Babette Porcelein geeft nog meer inzicht in wat jouw impact op de wereld is en hoe je die kan verkleinen. (Tip: minder spullen is een hele belangrijk!)

Maar hoe kan je jouw huisje nog duurzamer maken? Dat kan vooral door te zorgen dat je zo min mogelijk fossiele energie gebruikt. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van zonnepanelen en batterijen. Wil je een beetje energie uit de zon halen, dan moet je wel zorgen dat je zonnepanelen goed op de zon geplaatst kunnen worden. Dat betekent dat je daar in het ontwerp van je dak rekening mee moet houden. Een plat dak is altijd makkelijker, maar misschien wel minder mooi. En in je technische ruimte heb je dan voldoende batterijen nodig om er ook ’s nachts nog plezier van te hebben.

Als je voor je verwarming geen gasgestookte boiler wil gebruiken dan zal je iets anders moeten verzinnen. Met vloerverwarming zou je bijvoorbeeld met een veel lagere temperatuur je huisje al aangenaam kunnen krijgen. Maar daarvoor heb je wel weer meer isolatie nodig. Veel standaard tiny houses hebben maar een heel dun laagje isolatie waardoor ze in de winter toch snel afkoelen en in de zomer ook snel warm kunnen worden. Door meer isolatie toe te passen kan je dat voorkomen. Helemaal als je gebruik maakt van duurzame isolatiematerialen zoals vlas, houtvezel of metisse die dampopen zijn en ademen. Daarmee heb je minder last van vocht in huis. Dat betekent wel dat je in plaats van een buitenmuur van 10-15cm, je een muur van zo’n 25-30cm dik nodig hebt. Dat maakt wel dat je huisje van binnen kleiner wordt. Maar je hebt ook veel minder energie nodig om je huisje comfortabel te houden.

Kortom, je huisje duurzaam maken kost helaas vaak ruimte.

3. Probeer keuzes te maken die veel invloed op je ruimte gebruik en de vorm van je huisje gaan hebben

Blokkendoos

Als je dit allemaal op een rij hebt, wordt het eens tijd om dit allemaal eens te gaan visualiseren. Je kan meteen in een programma als Sketch-up gaan werken. Of voor de minder technisch onderlegde mensen onder ons gewoon met potlood en papier wat schetsjes maken. Wij merkten eigenlijk al snel dat je dan niet gemakkelijk loskomt uit het standaard denken hoe huizen er nu uitzien en wat je kent van andere tiny houses. Daarom was onze volgende stap om met blokken te gaan stapelen.

Eerst hebben we een “bouwplaat” gemaakt. Een stuk karton waar we ruitjes op hebben getekend van één centimeter. Zo konden we een schaal bepalen: 1 op 20 (5 cm is 1 meter).

Voor de verschillende onderdelen in het huisje hebben we blokken gesneden uit blauw hard schuim. Dit kan je bij de meeste knutselwinkels wel kopen. Met een heet mes snij je er zo doorheen. We maakten bijvoorbeeld een blok voor de omvang van het bed. We vonden het belangrijk dat je rechtop in bed moet kunnen zitten en dat we ons huidige matras met bodem zouden hergebruiken. Zo kan je dan op schaal een blok snijden van de hoogte, breedte en lengte van het bed.

XPS Hardschuim / knustelschuim / beeldhouwersschuim

Verder hebben we blokken gemaakt van het toiletruimte, de doucheruimte, keukenkastjes, koelkast, trap, etc. Hierbij hebben we steeds de minimale maten genomen die nodig zijn. Bijvoorbeeld voor de wc kan je de hoogte van het plafond lager laten zijn op de plek waar je zit. Op deze manier krijg je blokken waarmee je kan gaan stapelen en verschillende indelingen kan proberen.

Wij zijn er uiteindelijk op uitgekomen dat we ons bed bijvoorbeeld laag willen hebben, en in het midden van het huisje. De keuken past er dan mooi boven. Zo bespaar je ruimte voor je trap, en we maken een natuurlijke scheiding tussen de voorkant en de achterkant van het huisje: precies de wens die we hadden om twee ruimtes te creëren.

4. Ga lekker met blokken spelen om verschillende ideeën op te doen

Als je dan uiteindelijk tevreden bent met een bepaalde indeling, kan je dat verder gaan uitwerken op papier of op de computer.

Succes!

Downloads

Voor iedereen die graag met blokken wil gaan bouwen heb ik een aantal bouwplaten gemaakt. Hieronder kan je die downloaden. Druk ze af op A3 of A4 zonder bij te schalen, dan zijn ze precies op schaal. Er zitten twee lege bouwplaten bij, en 3 met als ondergrond een Vlemmix trailer 540 of 840. Veel plezier!

Er zit nog geen voorbeeld voor kastjes, wc, douche of bed bij. Misschien komen die nog eens.

Voorbeeld van de bouwplaat van een 840 Vlemmix trailer

2 reacties op “Hoe begin je met het ontwerpen van je eigen tiny house?”

  1. interessant stuk Maurits en zeer goed doordacht. Gaan jullie nog wel verder met het Tiny house? Omdat jullie nu eerst naar Zeist gaan. Groetjes, ida

    1. Hoi Ida, dank je wel. Ja we gaan nog door met het Tiny house. We willen vooral meer richting de natuur en de bossen, en dus weg uit den Haag. Zeist zien we vooral als tussenstap. Groetjes Maurits

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *